Kapı Kontrol teorisi nedir?

Omurilik deriden ve organlardan gelen ağrılı uyaranları kendi içinde durdurmaya çalışır.Bunun için omuriliğin içindeki sinirler harekete geçer ve ağrıyı baskılamaya çalışır.Bu arada beyin de inen kontrol sistemi adı verilen bir sistemle çeşitli maddeleri salgılar.Bu maddeler içerisinde serotonin, adrenalin, endorfin ve enkefalin adı verilen vücudun salgıladığı morfin benzeri maddeler de vardır.Bütün bu çabalar sonucunda ya kapı kapanır ve ağrı omurilik düzeyinde durur ya da kapı baskılara dayanamayıp açılır ve ağrı bilgisi beyin sapı ve beyne doğru yolculuğuna devam eder.

Kapı kontrol mekanizmasının bulunması bugün tıpta inatçı ağrılarda kullanılan birçok yeni yöntemin bulunmasına yol açmıştır.Örneğin kanserli hastalarda doğrudan omurilik bölgesine yerleştirilen pompalarla morfinin alışkanlık ve bağımlılık yapmadan yüzde bir dozla verilmesi sağlanabilir.Yine bölgeye yerleştirilen elektrotlarla uygulanan omurilik pilleri ile geçmeyen bir çok ağrıya çare bulunabilir.

Omurilikte kapıyı açan uyaranlar beyne doğru omurilik boyunca ilerlerler.Ağrının beyne ulaşması ile ağrı yine de hemen başlamaz.Hem omurilik, hem de beyin, aşağıya yani omuriliğe doğru vücudumuzun inen kontrol sistemi dediğimiz sistemini harekete geçirerek ağrıyı kontrol altına almaya çalışır.Yani vücut ağrıya karşı bütün hatlarıyla savunmaya geçer.Bu amaçla çeşitli kimyasal maddeler salgılar.Bu maddelerin başında aynı morfin yapısında endorfin adı verilen maddeler vardır.Bu buluş daha önce açıklanamayan birçok olaya da açıklık getirmiştir.İnsanların ateşe yürürken niye acı çekmediği, bazı insanların ağrıya karşı diğerlerinden daha dayanıklı olduğunun temelinde bu maddeler yatar.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: