ÇOCUKLARDA ATEŞ

Ateş süt çocuğu ve küçük çocuklarda en sık karşılaşılan sağlık sorunlarından biridir.Süt çocuğunda normal vücut ısısı 36,5 °C ile 37,5°C, çocuklarda ise 36,1°C ile 37,8°C arasında değişir.Sabah vücut ateşi en düşük, gece ise en yüksek olmak üzere farklılık gösterir.Ateş bir hastalık değil belirtidir.Bu nedenle ateşin etyolojisi önemlidir.Üç ayın altındaki bebeklerde hipotermi veya vücut ısısındaki düzensizlik de ciddi infeksiyonun göstergesi olabilir.

TANIMLAMA

Ölçme tekniğine göre “çocuklarda ateş” kavramı farklılık gösterir.

-Rektal ateşin 38°C üzerinde olması

-Oral ölçülen ateşin 37,8°C üzerinde olması

-Aksiller ateşin 37,2°C üzerinde olması “çocuklarda ateş” olarak tanımlanır.

ETYOLOJİ

Ateşe yol açabilen sebepler ve bu sebepler ile ilgili kısa yorumlar.

İnfeksiyon: Soğuk algınlığı, gastroenterit, orta kulak iltihabı, krup, bronşiolit ve üriner sistem infeksiyonu

Diş çıkarma: Diş çıkarmanın ateşe yol açması ile ilgili yeterli bilimsel veri yoktur; 38,5°C üzerindeki ateş asla diş çıkarmaya bağlanamaz.

Aşılar: Ateşli çocuklarda aşı öyküsü sorgulanmalıdır.

Aşırı giydirme ve sarma: Yenidoğanlarda ve küçük çocuklarda termoregülasyon mekanizmasının iyi gelişmemesi ateşe yol açabilir; ancak 38,5°C üzerindeki rektal ateş bu etyoloji ile açıklanamaz.

Ateşin aşırı yüksek olmadığı ve belirgin toksik tablonun olmadığı çocuklarda dikkatli anamnez, fizik muayene ve basit labaratuvar testleri ile takip yeterli olabilmektedir.Bu hastaların çoğu herhangi bir tedavi gerektirmeden kendiliğinden düzelmektedir.

Ciddi bakteriyel infeksiyonlar yönünden yüksek riskli ateşli çocuklar

A.İmmün sistemi normal çocuklar

1.Yenidoğanlar (<28 gün) (En sık patojenler : B grubu streptekok, E coli, Listeria, Herpes Simplex’e bağlı sepsis ve menenjit)

2.Süt çocukları (28 gün – 3 ay) (Ciddi bakteriyel hastalık sık (%10-15’e varan oranlarda) görülür.Ateşli çocukların %5’inde bakteriyemi ortaya çıkar).

3.Süt çocukları ve çocuklar (3ay- 3 yaş arası) (%4’ünde gizli bakteriyemi görülür; veya S.pneumonia gibi patojenlere bağlı sepsis ve/veya menenjit akla gelmelidir.

B.İmmün sistemi bozuk (immunsuprese) olan çocuklar

1.Hipogammaglobulinemi-Agammaglobulinemi

2.Aspleni

3.Kompleman eksikliği

4.AIDS

5.Orak hücreli anemi

6.Malignite

7.Konjenital kalp hastalığı

Tüm bu hastalar bakteriyel infeksiyonlar açısından çok yüksek risk taşır.

Yüksek ateşi olan çocuk: Dikkat edilmesi gereken durumlar

Üç aydan küçük ve rektal ateşi 38°C üzerinde olan her çocuk genel görünümü iyi olsa dahi mutlaka ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmelidir.Ateşli yenidoğan ve süt çocuklarında hikaye ve fizik muayene bulguları tanı açısından yeterli bilgi vermeyebilir.Yenidoğan döneminde ilk 7 gün içinde gelişen infeksiyonlar genellikle anneden vertikal geçen infeksiyonlara bağlıdır.Yedinci günden sonra gelişen infeksiyonlar ise toplum veya hastane kökenlidir.Üç yaşından küçük çocuklarda ciddi bakteriyel infeksiyonlar menenjit, sepsis, pnömoni, septik artrit ve sellülittir.

Aşağıdaki durumlarda sepsis ve /veya menenjit yönünden dikkatli olunmalıdır:

-Üç ay ile 3 yaş arasındaki çocuklarda 3 günden daha uzun süren ateş varsa veya rektal ateş 38,9°C üzerinde ise veya genel durumu kötü ise (oral alımın azalması, huysuzluk, uykuya eğilim, vb)

-Her yaştaki çocukta 7 günden daha uzun süren her ateş

-Her yaştaki çocukta oral, rektal, timpanik veya alından ölçülen ateşin 40°C veya üzerinde veya aksiller ateşin 39,4°C üzerinde olması

-Febril konvülziyon geçiren çocuklar

-Her yaşta kronik hastalığı olan (konjenital kalp hastalığı, kanser, lupus, orak hücreli anemi, kistik fibroz..) çocuklar

-Her yaşta ateşi ve yeni çıkan döküntüsü olan çocuklar

Yüksek ateşi olan çocuklarda aşıların sorgulanması

Yüksek ateşi olan çocukların aşılarının düzenli yapılıp yapılmadığı sorgulanmalıdır.Streptococcus pneumoniae (PCV7 veya PCV13) konjuge aşısının ve Haemophilus influenzae tip b (Hib) aşılarının en az 3 kez yapılmış çocukların bakteriyemi riskinin az olduğu belirtilmektedir.

Ateş ve döküntüsü olan hastalar çok iyi değerlendirilmelidir.Çoğunlukla viral infeksiyonlara bağlı olmasına rağmen özellikle ateş ve peteşi ile gelen hastalarda meningokoksemi ve diğer bakteryel sepsisler (pnömokok, stafilokok) ayrıcı tanıda özellikle düşünülmelidir.

Laboratuvar bulguları

Ciddi bakteriyel infeksiyon riski var ise veya riskli çocuklarda aşağıdaki laboratuvr tetkiklerini yapmak gerekir.

-Tam kan sayımı

-Lökosit formülü

-CRP

-Prokalsitonin

-Tam idrar tahlili

-İdrar kültürü

-Kan kültürü

Lomber ponksiyon

Ateşi olan çocuklarda beyin omurilik sıvısının incelenmesini gerektiren durumlar:

-28 günlükten daha küçük bebekler,

-Genel durumu kötü olan süt çocukları,

-Daha önce antibiyotik almış küçük (<3 aylık) süt çocukları,

-Konvülziyon geçiren küçük süt çocukları,

-İnvazif infeksiyonu olan (selülit, abse, mastoidit, omfalit, osteomyelit) küçük süt çocukları.

Akciğer grafisi

Ateşi olan akciğer hastalığı bulguları olan çocuklarda akciğer grafisi çekilmelidir.Lökosit değeri 20.000 mm/mm³ olan, ateşli ve toksik görünen küçük çocuklarda pnömoni belirtileri olmasa dahi akciğer grafisinin çekilmesi önerilmektedir.Solunum sıkıntısı ve hipoksi saptanan her hastaya akciğer grafisi çekilmelidir.

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: